Türk'ün büyük zaferi Sakarya Meydan Muharebesi 100 yaşında

Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır.
 Tarih: 12-09-2021 13:03:32
Türk'ün büyük zaferi Sakarya Meydan Muharebesi 100 yaşında

Başkomutan Mustafa Kemal Atatürk'ün "Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır. O satıh bütün vatandır" emrini verdiği, Kurtuluş Savaşı için dönüm noktası olan Sakarya Meydan Muharebesi 100 yaşında.

22 gün süren yoğun çatışmaların ardından zaferle sonuçlanan Sakarya Meydan Muharebesi, "Türk'ün zaferi" olarak tarihe geçti.

Anadolu'nun düşman işgalinde olduğu İstiklal Harbi sürecinde, Türk ordusu Eskişehir Muharebesi sonrası 100 kilometrelik sahayı terk ederek Sakarya Nehri'nin doğusuna çekildi.

Bu çekilmenin ardından bölgeye Yunan güçlerinin gelmesi, halk arasında umutsuzluğa, Mecliste ise sert tartışmalara yol açtı.

Durumun önlenebilmesi için harekete geçen Meclis, Türk milletinin kaderini belirleyecek savaşta Mustafa Kemal Atatürk'ü 5 Ağustos 1921'de "Türk Orduları Başkomutanı" olarak görevlendirdi.

Sakarya Meydan Muharebesi öncesi ordunun ihtiyacını karşılamak amacıyla, kanunla kendisine verilen yetkiyi kullanan Mustafa Kemal Paşa, tüm halkı fedakarlığa çağırarak, "Tekalif-i Milliye Emirlerini" çıkardı.

Böylece, kaynakların önemli bir kısmının Sakarya Cephesi'ne aktarılmasını sağlayan Atatürk, 12 Ağustos 1921'de Batı Cephesi'ne giderek, düşmanın muhtemel hareketlerine yönelik stratejileri de belirledi.

13 Ağustos'ta ileri saldırıya başlayan Yunan kuvvetleri, 23 Ağustos'tan itibaren ağırlık merkezi Sakarya mevzisinin güney kanadı olmak üzere taarruza geçti.

Yaklaşık 100 kilometrelik cephede başlayan, büyük çarpışmaların yaşandığı savaş, tarihin önemli meydan muharebeleri arasında yer aldı. 

"Tarihi emir, tarihi mücadeleyi başlattı"

Düşmanın üstün kuvvet ve silahlarla yaptığı taarruzlar, Sakarya mevzisinde zaman zaman çekilmelere yol açtı.

Bu süreçte, kuşatmayı karşılamak için manevralar yapan Türk ordusu büyük kayıplar verdi.

Yunan ordusunun, Türk savunma hatlarını zaman zaman kırdığı böyle bir ortamda Başkomutan Mustafa Kemal Paşa, 26 Ağustos'ta çizgiye bağlı cephe sistemini değiştiren o tarihi emrini verdi: "Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır. O satıh bütün vatandır. Vatanın her karış toprağı vatandaşın kanı ile ıslanmadıkça terk olunamaz."

Başkomutanın bu emrini alan Türk ordusu ile Yunan ordusu arasında takip eden günlerde çarpışmalar bütün şiddetiyle sürdü.

Emrin ardından geri çekilmek zorunda kalan birçok birlik, ilk tutunabildiği yerde durmaya, yeniden çarpışmaya başladı. Türk ordusunun birçok neferi bu süreçte mevzisini savunma çabası içinde son nefesini verdi. 

"Düşman tamamen yok edildi"

Türk ordusunun "çelikten bir kale" gibi düşman karşısında çıktığı bu süreçte, Mehmetçik şehit oldu ancak vatan savunmasını bırakmadı.

Canla, başla savaşan Türk kuvvetlerini, 23-30 Ağustos'taki yoğun saldırılarına rağmen kuşatamayan Yunan birlikleri, bu sefer şansını Haymana istikametinden denemeye çalıştı.

Bu taarruzda da başarılı olamayınca, bulunduğu hatları savunarak buralarda kalmaya çalışan Yunan kuvvetleri, Türk ordusunun 10 Eylül'de başlattığı genel karşı taarruz ile ağır bir hezimete uğradı.

22 gün 22 gece devam eden Sakarya Meydan Muharebesi, 13 Eylül 1921'de, düşmanın Sakarya Nehri'nin doğusunda tamamen yok edilmesiyle sonuçlandı. 

Türk Kurtuluş Savaşı'nın müjdecisi oldu

Bozgun halinde kaçan Yunan askerleri, Sakarya Nehri'nde boğuldu.

Tarihin akışını değiştiren bu zafer, Türk halkının esarete izin vermeyeceğini bir kez daha dünyaya ilan etti.

Bu büyük başarı üzerine 19 Eylül 1921 günü TBMM tarafından, Başkomutan Mustafa Kemal Paşa'ya "Mareşal" rütbesi ve "Gazi" unvanı verildi.

Türk ordusunun, Yunan ordusunu hezimete uğrattığı Sakarya Meydan Muharebesi, Türk Kurtuluş Savaşı'nın zaferle sonuçlanacağının en büyük müjdecisi oldu. 

"Atatürk'ün askeri dehası çok önemli"

Türk Tarih Kurumu Başkanı Prof. Dr. Birol Çetin, yaptığı açıklamada, Sakarya Zaferi'nin Türk tarihinde çok önemli bir dönüm noktası olduğunu söyledi.

Bu zaferin genç nesillere iyi anlatılmasının önemine işaret eden Çetin, o dönemdeki Anadolu'nun iktisadi, askeri ve moral açısından zor bir dönemde bulunduğunu kaydetti.

Sakarya Meydan Muharebesi'nin Anadolu'nun "harim-i ismeti"nde yapıldığını anımsatan Çetin, "Top sesleri Ankara'dan duyuluyor. Böyle bir ortamda Mustafa Kemal Atatürk'ün askeri dehası çok önemli bir rol oynuyor. Anadolu'nun böyle bir direnç göstereceğini kimse beklemiyordu. Hep savunmada kalmışız, toprak kaybetmişiz, geri gitmişiz. Aslında Sakarya bizim kendimize geldiğimiz bir dönemeçtir. Sakarya, kendimize olan güvenimizi tekrar sağlamamız açısından çok önemli." dedi.

Türk ordusunun yeterli mühimmatı, silahı olmamasına rağmen çok büyük bir fedakarlıkla savaşı kazandığını vurgulayan Çetin, bu zaferde, hem milleti tanıma hem de askeri imkanları bilme noktasında Atatürk'ün tecrübesinin çok önemli olduğunun altını çizdi.

Sakarya Meydan Muharebesi'nin her günü, her dakikasının çok önemli olduğunu ifade eden Çetin, Yunan kuvvetlerinin aldığı tüm desteğe rağmen Türk ordusunun Sakarya hattını başarıyla savunup, taarruza geçtiğini kaydetti.

"Bugün de emellerinden vazgeçmediler"

Bu zaferin çok önemli olduğunu vurgulayan Çetin, "Sakarya Zaferi ile Türk'ün bitmediğini, askeri gücünün, milli kuvvetinin henüz var olduğunu dünyaya gösterdik. Bunu beklemiyorlardı. Dolayısıyla ezberlerini bozan bir çıkıştı bu." dedi.

Emperyalist saldırılara karşı kazanılan Sakarya Zaferi'nin dünya için de çok büyük bir örnek olduğunu belirten Çetin, Sakarya'da hezimete uğrayan güçlerin bugün de bu emellerinden vazgeçmediğine dikkati çekti.

Çetin, bağımsızlık, milli mücadele noktasında Sakarya'dan alınacak dersler olduğunu vurgulayarak, milli ruhun yeniden inşa edilmesi gerektiğini kaydetti.

"Milli Mücadele'nin kaderini doğrudan etkiledi"

Ankara Üniversitesi Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü Öğretim Görevlisi Prof. Dr. Temuçin Faik Ertan da Sakarya Meydan Muharebesi'nin Türklerin 2. Viyana kuşatması sırasında yaşanan bozgunla başlayan geri çekilme sürecinin sona erdiğini belirtti.

Mustafa Kemal Paşa'nın başkomutan olması ve hemen ardından Tekalif-i Milliye Emirlerini yayınlamasının, savaşın sonucunu doğrudan etkilediğini ifade eden Ertan, 22 gün, 22 gece süren muharebenin, halkın maddi ve manevi desteğiyle kazanıldığını söyledi.

Savaş sonunda işgal güçleri arasında ciddi görüş ayrılıkları çıktığını, Fransızlar ve İtalyanların Yunan ordusunun Türkler karşısında başarılı olamayacağını gördüğünü dile getiren Ertan, şunları kaydetti:

"Bu nedenle de İngiltere'nin Doğu Akdeniz politikasına verdikleri desteği geri çekmişlerdir. Fransızlar, TBMM Hükümeti ile Ankara Antlaşması'nı imzalayıp TBMM’nin varlığını kabul ederken, İtalyanlar işgal ettikleri topraklardan tümüyle çekilmiştir. Bu arada İngiltere’de de Yunanlarla ilgili tereddütler ortaya çıkmıştır. İngiltere, Yunanistan’a verdiği askeri destekten büyük ölçüde vazgeçmiş ve sadece siyasi destekle yetinmiştir. Kısacası İtilaf Devletleri arasındaki birlik ve dayanışma büyük ölçüde son bulmuştur. Hatta İngilizler, Sakarya Zaferi sonrasında Malta'da esir olarak tuttukları Türkleri serbest bırakmışlardır. Bu bağlamda Sakarya Meydan Muharebesi hem Türk hem de dünya tarihi üzerinde etkili olmuştur. Milli Mücadele'nin kaderini doğrudan etkilemiştir."

"Büyük bir zafer kazanılmıştır"

Sakarya Meydan Muharebesi'nin, Milli Mücadele'nin en fazla insan kaybı olan çatışması olduğuna dikkati çeken Ertan, "Türk ordusu 5 bine yakın şehit vermiştir. Ama sonunda da büyük bir zafer kazanılmıştır. Sakarya Meydan Muharebesi bir savunma zaferi olmakla birlikte Yunan ordusunun saldırı gücü büyük ölçüde kırılmıştır." dedi.

Bunun, Türk halkının zafere olan inancını güçlendirdiğine işaret eden Ertan, şunları ifade etti:

"Mustafa Kemal Paşa’nın siyasi ve askeri önderliği kesinleşirken, halkın TBMM'ye karşı güveni de artmıştır. Bundan sonra genel saldırı hazırlıkları başlamış ve yaklaşık bir yıl sürecek olan bu dönemde siyasi ve askeri hamleler yapılmıştır. Ayrıca Sovyet Rusya'da Anadolu hareketi ile ilgili tereddütler büyük ölçüde ortadan kalkmış ve maddi yardım yolu açılmıştır. Sakarya Zaferiyle Yunan ordusunun mağlup edilebileceğini gören Türk halkının nihai zafere olan inancı artmıştır. Bu durum Büyük Taarruz'a giden yolu açmıştır. Mustafa Kemal Paşa, Sakarya Meydan Muharebesi'ni başkomutan olarak yönetmiş ve zaferin kazanılmasında doğrudan rol oynamıştır."

Yunan tarafının Ankara Savaşı dediği, Haymana-Polatlı ekseninde gerçekleşen bu savaşın Mustafa Kemal Paşa'nın yaşamında da iz bıraktığına dikkati çeken Ertan, "100 yıl önce Mustafa Kemal Paşa"ya TBMM tarafından Gazilik unvanı ile Mareşallik rütbesi verilmiştir. Mustafa Kemal Paşa, Atatürk soyadını alıncaya kadar Gazi unvanını kullanmış ve bu kutsal unvanı içselleştirmiştir. Bu tutum da onun Sakarya Zaferi'ni ne denli önemsediğini göstermektedir." diye konuştu.

  Editör: Adnan Korkmaz   Kaynak: Haber Merkezi
  YORUMLAR 0 Yorum YORUM YAP
Bu Haber'e ilk yorum yapan siz olun.
  FACEBOOK YORUM
Yorum
  DİĞER GÜNDEM Haberleri
BİZİ TAKİP EDİN
  • Tüm Anketler
    Web sitemize Beğendinizmi?
    ŞANS OYUNLARI
    PUAN DURUMU
    Takım O G M B A Y P AV
    1 Trabzonspor 23 16 1 6 41 17 54 +24
    2 Konyaspor 22 13 3 6 34 16 45 +18
    3 Alanyaspor 23 11 7 5 41 33 38 +8
    4 Adana Demirspor 23 10 6 7 35 25 37 +10
    5 Fenerbahçe 23 10 6 7 36 28 37 +8
    6 Beşiktaş 23 10 7 6 35 31 36 +4
    7 Hatayspor 23 11 9 3 32 34 36 -2
    8 Başakşehir FK 22 10 8 4 31 23 34 +8
    9 Gaziantep FK 22 9 8 5 27 28 32 -1
    10 Sivasspor 23 7 6 10 30 24 31 +6
    11 Kayserispor 23 8 8 7 31 32 31 -1
    12 Fatih Karagümrük 23 8 9 6 29 36 30 -7
    13 Kasımpaşa 23 7 10 6 30 31 27 -1
    14 Göztepe 23 7 10 6 28 31 27 -3
    15 Galatasaray 23 7 10 6 28 33 27 -5
    16 Giresunspor 23 7 11 5 22 25 26 -3
    17 Antalyaspor 23 6 11 6 23 34 24 -11
    18 Çaykur Rizespor 23 6 13 4 21 39 22 -18
    19 Altay 23 5 15 3 24 38 18 -14
    20 Yeni Malatyaspor 22 4 14 4 18 38 16 -20
    Takım O G M B A Y P AV
    1 Ümraniyespor 21 14 4 3 37 17 45 +20
    2 MKE Ankaragücü 21 14 4 3 34 16 45 +18
    3 BB Erzurumspor 21 11 5 5 34 24 38 +10
    4 Bandırmaspor 21 11 7 3 34 21 36 +13
    5 İstanbulspor 21 11 7 3 35 25 36 +10
    6 Eyüpspor 20 10 4 6 30 22 36 +8
    7 Samsunspor 20 9 5 6 31 23 33 +8
    8 Adanaspor 21 9 7 5 26 21 32 +5
    9 Manisa FK 21 8 9 4 25 27 28 -2
    10 Tuzlaspor 20 7 7 6 21 20 27 +1
    11 Keçiörengücü 21 7 9 5 28 32 26 -4
    12 Gençlerbirliği 21 8 11 2 24 32 26 -8
    13 Boluspor 19 6 7 6 21 21 24 0
    14 Kocaelispor 21 7 11 3 20 28 24 -8
    15 Menemenspor 21 5 8 8 24 35 23 -11
    16 Altınordu 21 7 13 1 27 45 22 -18
    17 Bursaspor 20 5 10 5 23 31 20 -8
    18 Denizlispor 21 5 12 4 20 32 19 -12
    19 Balıkesirspor 20 2 16 2 14 36 8 -22
    Takım O G M B A Y P AV
    1 Eyüpspor 38 28 2 8 82 25 92 +57
    2 Sakaryaspor 38 21 5 12 74 35 75 +39
    3 Kırşehir Belediyespor 38 21 8 9 57 32 72 +25
    4 Kırklarelispor 38 19 6 13 60 32 70 +28
    5 Van Spor 38 21 11 6 59 35 69 +24
    6 Bodrumspor 38 18 11 9 80 48 63 +32
    7 Etimesgut Belediyespor 38 18 13 7 63 36 61 +27
    8 Karacabey Belediyespor 38 15 12 11 52 41 56 +11
    9 Turgutluspor 38 16 16 6 44 56 54 -12
    10 Serik Belediyespor 38 13 11 14 51 48 53 +3
    11 Pendikspor 38 15 16 7 66 53 52 +13
    12 Pazarspor 38 15 18 5 60 64 50 -4
    13 Tarsus İdman Yurdu 38 13 15 10 56 55 49 +1
    14 Bayburt Özel İdare Spor 38 14 18 6 52 61 48 -9
    15 Sivas Belediyespor 38 11 14 13 63 58 46 +5
    16 1922 Konyaspor 38 11 18 9 47 49 42 -2
    17 Kastamonuspor 38 8 18 12 31 58 36 -27
    18 Elazığspor 38 10 22 6 61 90 33 -29
    19 Mamak FK 38 6 26 6 32 121 24 -89
    20 Kardemir Karabükspor 38 1 34 3 16 109 3 -93
    Takım O G M B A Y P AV
    1 Diyarbekirspor 30 20 2 8 43 18 68 +25
    2 1928 Bucaspor 30 20 3 7 58 18 67 +40
    3 Yeşilyurt Belediyespor 30 17 8 5 50 27 56 +23
    4 Ofspor 30 14 5 11 43 31 53 +12
    5 Arnavutköy Belediye 30 13 8 9 40 29 48 +11
    6 Edirnespor 30 12 9 9 34 31 45 +3
    7 Belediye Derincespor 29 10 9 10 38 29 40 +9
    8 Artvin Hopaspor 30 10 11 9 41 44 39 -3
    9 Fatsa Belediyespor 30 10 12 8 22 31 38 -9
    10 Kızılcabölükspor 30 9 11 10 34 33 37 +1
    11 Nevşehir Belediyespor 30 9 14 7 31 31 34 0
    12 Çankaya FK 30 10 16 4 28 48 34 -20
    13 1877 Alemdağspor 30 9 15 6 37 48 33 -11
    14 Antalya Kemerspor 30 7 17 6 27 50 27 -23
    15 Payasspor 29 5 16 8 29 53 23 -24
    16 Manisaspor 30 1 20 9 22 56 12 -34
    Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
     04/02/2022 Kayserispor vs Hatayspor
     04/02/2022 Konyaspor vs Giresunspor
     05/02/2022 Gaziantep FK vs Sivasspor
     05/02/2022 Fatih Karagümrük vs Yeni Malatyaspor
     05/02/2022 Trabzonspor vs Kasımpaşa
     05/02/2022 Fenerbahçe vs Başakşehir FK
     06/02/2022 Alanyaspor vs Galatasaray
     06/02/2022 Çaykur Rizespor vs Adana Demirspor
     06/02/2022 Beşiktaş vs Antalyaspor
     06/02/2022 Göztepe vs Altay
    Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
     05/02/2022 Keçiörengücü vs Samsunspor
     05/02/2022 Tuzlaspor vs Balıkesirspor
     05/02/2022 Bursaspor vs Altınordu
     05/02/2022 Denizlispor vs Eyüpspor
     06/02/2022 Bandırmaspor vs Ümraniyespor
     06/02/2022 BB Erzurumspor vs Manisa FK
     06/02/2022 Menemenspor vs Adanaspor
     06/02/2022 Gençlerbirliği vs MKE Ankaragücü
     07/02/2022 Kocaelispor vs Boluspor
    Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
     30/01/2022 Ankaraspor vs Afjet Afyonspor
     30/01/2022 Bayburt Özel İdare Spor vs Kahramanmaraşspor
     30/01/2022 Bodrumspor vs Sakaryaspor
     30/01/2022 Çorum FK vs Turgutluspor
     30/01/2022 İnegölspor vs Niğde Anadolu FK
     30/01/2022 Sarıyer vs Serik Belediyespor
     30/01/2022 Sivas Belediyespor vs Etimesgut Belediyespor
     30/01/2022 Somaspor vs Diyarbekir Spor
     30/01/2022 Van Spor FK vs Ergene Velimeşe
     30/01/2022 1461 Trabzon FK vs Adıyaman FK
    Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
     29/01/2022 Başkent Gözgözler Akademi FK vs Hendek Spor
     29/01/2022 Bursa Yıldırımspor vs Arnavutköy Belediye
     30/01/2022 Artvin Hopaspor vs Elazığspor
     30/01/2022 Bergama Belediyespor vs Batman Petrolspor
     30/01/2022 Çatalcaspor vs Erbaaspor
     30/01/2022 Fatsa Belediyespor vs Belediye Kütahyaspor
     30/01/2022 Karaman Belediyespor vs Kahta 02 Spor
     30/01/2022 Osmaniyespor FK vs Nevşehir Belediyespor
     30/01/2022 1954 Kelkit Bld.Spor vs Sancaktepe FK
     30/01/2022 1954 Kelkit Bld.Spor - Sancaktepe FK Sancaktepe FK ligdeki son 12 maçında hiç kazanamadı  1954 Kelkit Bld.Spor yenilmez
    HABER ARŞİVİ
    GAZETEMİZ
    YUKARI