Özel okullarda finansman sıkıntısı

 Tarih: 15-12-2019 08:54:37
Özel okulların plansız şekilde arttığını vurgulayan uzmanlar, çok sayıda okulu aynı sonun beklediğine işaret ediyor.
Özel okullarda finansman sıkıntısı

Doğa Koleji'nde öğretmen maaşlarının üç aydır ödenmediğinin ortaya çıkmasının ardından gözler Türkiye'de sayıları oldukça artan özel okullara çevrildi.

Doğa Koleji'nde maaşlarını alamayan öğretmenler ders boykotu yapmış, çocukları mağdur olan veliler ise yetkililerin çözüm bulması için eylemler düzenlemişti. Milli Eğitim Bakanlığı da okulun kapanması durumunda olası mağduriyetleri önlemek için öğrencilerin özel veya resmi okullara nakledileceğini duyurmuştu.

Doğa Koleji Yönetim Kurulu Başkanı Vedat Saçaklıoğlu, mali borçları nedeniyle finansal sıkıntı yaşayan okulun devri için son aşamaya gelindiğini, konuyla ilgili bugün açıklama yapılacağını duyurdu. Doğa Koleji adında 51 ilde toplam 411 özel okul bulunuyor. Ancak mali zorluklar anlamında Doğa Koleji örneğinin tek olmadığı, çok sayıda özel okulun risk altında bulunduğu belirtiliyor.

12 binin üzerinde özel okul var

Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından "Milli Eğitim İstatistikleri-Örgün Eğitim 2018-2019" verilerine göre Türkiye genelinde 12 bin 809 özel okul bulunuyor. Bu okullarda 1 milyon 440 bin 577 öğrenci okurken, 169 bin 740 öğretmen görev yapıyor.

Eğitim ve Bilim Emekçileri Sendikası (Eğitim Sen) Genel Başkanı Feray Aytekin Aydoğan, 2012-2013'te yapılan 4+4+4 düzenlemesiyle birlikte "özel öğrenim teşvikleri" verildiğine ve teşviklerin özel okul sayısını artırdığına dikkat çekiyor.

Eğitim Sen'e göre özel ilköğretim (ilkokul+ortaokul) sayısı 4+4+4 öncesine göre yüzde 375, öğrenci sayısı yüzde 95 arttı. Aynı dönemde özel lise sayısı yüzde 340; özel liseye giden öğrenci sayısı da yüzde 400 artarken, özel mesleki ve teknik lise sayısı yüzde 850; öğrenci sayısı yüzde 250 artış gösterdi.

"Apartmanlar okul oldu"

Aydoğan, "Özel okul sayısı o kadar plansız şekilde artırıldı ki, okul diyemeyeceğimiz apartmanlar, apartman daireleri özel okul haline getirildi. Doğa Kolejli ile ilgili yaşananlar, tüm bu plansızca gelişen sürecin bir devamı. Bunun artacağını, Doğa okullarıyla sınırlı kalmayacağını düşünüyoruz" diyor.

Milli Eğitim Bakanlığı tarafından her yıl özel okullarda okuyan öğrencilere eğitim ve öğretim desteği veriliyor. Aydoğan, 2019'un ilk 6 ayında özel okullara 2 buçuk milyar lira kaynak aktarıldığına dikkat çekiyor.

Eğitim Politikası Uzmanı Prof. Dr. Esergül Balcı da özel okul sayısındaki artışta verilen teşviklerin etkili olduğu görüşünde. Balcı, "Devlet özel okullara giden öğrenciler için bu okullara para ödüyor. Bu da cazip geliyor. Özellikle iktidara yakın iş adamları ve tarikatlar eğitim sektörüne yatırım yapıyor. 'Nasılsa devlet parayı veriyor' yaklaşımı hakim. Ancak bu müteahhit eğitimciler devletten aldıkları parayı inşaat sektörüne yatırdılar. İnşaat sektörü çökünce, her biri birer işletme olan özel okullar da çöktü" diyor.

Kamunun payı düşüyor

Özel okullara teşvik verilirken, eğitime ayrılan kamusal kaynaklar da azalıyor.

Eğitim Sen Genel Başkanı Aydoğan, "Devlet okullarına zorunlu ihtiyaçları için bile kaynak ayrılmazken, özel okullar kamu kaynakları ile sonuna kadar destekleniyor. Öğrenci ve veliler bu şekilde özel okullara yönlendiriliyor. MEB'in 2019-2023 yıllarını kapsayan Stratejik Planı’na göre bu durumun artarak sürdürüleceği anlaşılıyor" diyor.

MEB'in 2019-2023 Stratejik Planı’na göre özel öğretimin payı eğitim kademelerine göre okul öncesinde 2012'deki 6.18'den 2023'te 16.2'ye, ilkokulda 2.77'den 5.1'e, ortaokulda 3.51'den 6.5'e, ortaöğretimde 3.62'den 13.5'e yükselecek. Şu an yüzde 3.23 olan bütçe dışı kaynakların MEB bütçesine oranının da 2023 yılında yüzde 10'a çıkarılması hedefleniyor. Aydoğan'a göre bu hedef, 'eğitim finansmanın çeşitlendirilmesi' adı altında bütçe içindeki kamu payının azaltılacağı, bütçe yükünün ciddi anlamda okulların, dolayısıyla öğrenci ve velilerin sırtına bineceği anlamına geliyor.

Merkezi bütçede de eğitime ayrılan payın azaldığını ifade eden Prof. Dr. Esergül Balcı, bu durumun, eğitimde özelleştirmeyi hedefleyen kapsamlı bir planın parçası olduğunu vurguluyor.

2019 yılında 113 milyar 813 milyon TL olan MEB bütçesi 2020 yılı için 125 milyar 397 milyon TL olarak belirlendi. MEB bütçesinin merkezi yönetim bütçesine oranı 2019'da yüzde 11.84 iken, 2020 için yüzde 11.45'e geriledi.

MEB bütçesinden eğitim yatırımlarına ayrılan pay ise 2002 yılında yüzde 17.18 iken, 2019'da yüzde 4.88'e geriledi. 2020 için ise bu oran daha da düşerek yüzde 4.65'e indirildi.

"Basit bir denklem"

Eğitimin kamusal bir zorunluluk olduğunu vurgulayan Balcı, "Devlet eğitimden kısınca, yoksul aileler çocuklarını ya imam hatiplere ya da tarikat okul ve yurtlarına göndermek zorunda kaldılar. Çocuklarını imam hatiplere ya da tarikat okullarına göndermek istemeyen orta ve orta üst gelir grubu ise özel okulları tercih ettiler. Aslında bu kadar basit bir denklem söz konusu" diye konuşuyor.

Feray Aydoğan da 4+4+4 eğitim sisteminin ardından anne babaların bütçelerini zorlayarak özel okulları tercih ettiğini belirtiyor. Aydoğan, "Milli Eğitim Bakanlığı, okullaşma politikasını akademik liseler doğrultusunda sürdürmüyor. Oysa ailelerin talebi bu yönde. Dolayısıyla istediği okullara yerleştirilemeyen öğrenciler özel okulları tercih ediyor. Aileler bunun için krediler çekerek çok büyük bütçeler ayırmak zorunda kalıyor" diyor.

Peki devletin önemli oranda teşvik verdiği özel okullar niçin finansal zorluklar yaşıyor? Esergül Balcı’ya göre sorun, verilen teşviklerin amaç dışı kullanılmasından kaynaklanıyor.

"Çoğuna devlet el koyacak"

Balcı, "Devlet öğrencilerin parasını ödüyor. Özel okul sahipleri ise parayı başta inşaat olmak üzere farklı rant alanlarına kaydırıyor. Buna ilişkin doğru bir düzenleme ve denetleme de olmadığı için sistem çöküyor. Bazı düzenli eğitim kurumları haricindeki çoğu özel okula hatta vakıf üniversitesine devletin el koymak zorunda kaldığını göreceğiz. Belki bu sömestr belki 2020-2021 eğitim öğretim yılında" diyor.

Öte yandan özel okullar, öğretmenler açısından da sorunlar içeriyor.

Doğa Koleji'nde maaşlarını alamayan öğretmenlere dikkat çeken Eğitim Sen Başkanı Aydoğan, bunun yaygın bir sorun olduğu görüşünde. Atanamayan öğretmenler konusunun bazı özel okul sahipleri tarafından kullanılan bir süreç haline geldiğini söyleyen Aydoğan, bu okullarda öğretmenlerin çok düşük ücretlerle, esnek çalışma koşullarıyla ve güvencesiz çalıştığını, bu şekilde çalıştıkları için de öğretmenlerin ciddi mobbing yaşadığını belirtiyor.

 

  Editör: Adnan Korkmaz   Kaynak: Haber Merkezi
  YORUMLAR Yorum YORUM YAP
Bu Haber'e ilk yorum yapan siz olun.
  FACEBOOK YORUM
Yorum
  DİĞER EĞİTİM Haberleri
BİZİ TAKİP EDİN
  • Tüm Anketler
    Web sitemize Beğendinizmi?
    ŞANS OYUNLARI
    PUAN DURUMU
    Takım O G M B A Y P AV
    1 Galatasaray 2 2 0 0 5 1 6 +4
    2 Alanyaspor 2 2 0 0 4 0 6 +4
    3 Göztepe 2 1 0 1 6 2 4 +4
    4 Fatih Karagümrük 2 1 0 1 5 2 4 +3
    5 Beşiktaş 2 1 0 1 4 2 4 +2
    6 Antalyaspor 2 1 0 1 3 1 4 +2
    7 Hatayspor 2 1 0 1 2 0 4 +2
    8 Fenerbahçe 2 1 0 1 2 1 4 +1
    9 Kasımpaşa 2 1 1 0 2 1 3 +1
    10 BB Erzurumspor 2 1 1 0 3 3 3 0
    11 Sivasspor 2 1 1 0 2 3 3 -1
    12 Kayserispor 2 1 1 0 1 2 3 -1
    13 Konyaspor 1 0 0 1 0 0 1 0
    14 Gaziantep FK 2 0 1 1 3 5 1 -2
    15 Trabzonspor 2 0 1 1 1 3 1 -2
    16 Gençlerbirliği 2 0 1 1 0 2 1 -2
    17 Yeni Malatyaspor 2 0 1 1 1 4 1 -3
    18 Denizlispor 2 0 1 1 1 5 1 -4
    19 MKE Ankaragücü 1 0 1 0 1 2 0 -1
    20 Çaykur Rizespor 2 0 2 0 1 4 0 -3
    21 Başakşehir FK 2 0 2 0 0 4 0 -4
    Takım O G M B A Y P AV
    1 Ankara Keçiörengücü 2 2 0 0 3 0 6 +3
    2 Samsunspor 2 1 0 1 3 0 4 +3
    3 Adana Demirspor 2 1 0 1 4 2 4 +2
    4 Adanaspor 2 1 0 1 1 0 4 +1
    5 Tuzlaspor 2 1 0 1 1 0 4 +1
    6 Balıkesirspor 2 1 1 0 3 2 3 +1
    7 Bursaspor 2 1 1 0 3 3 3 0
    8 Altınordu 2 1 1 0 2 2 3 0
    9 Bandırmaspor 2 1 1 0 2 2 3 0
    10 İstanbulspor 2 1 1 0 2 2 3 0
    11 Ankaraspor 2 1 1 0 1 2 3 -1
    12 Ümraniyespor 2 1 1 0 2 4 3 -2
    13 Altay 2 0 1 1 1 2 1 -1
    14 Boluspor 2 0 1 1 1 2 1 -1
    15 Akhisarspor 2 0 1 1 0 1 1 -1
    16 Eskişehirspor 2 0 1 1 0 1 1 -1
    17 Giresunspor 2 0 1 1 2 4 1 -2
    18 Menemenspor 2 0 1 1 1 3 1 -2
    Takım O G M B A Y P AV
    1 Eyüpspor 1 1 0 0 4 1 3 +3
    2 Başkent Akademi FK 1 1 0 0 3 0 3 +3
    3 Serik Belediyespor 1 1 0 0 2 0 3 +2
    4 Etimesgut Belediyespor 1 1 0 0 1 0 3 +1
    5 Sakaryaspor 1 1 0 0 1 0 3 +1
    6 Turgutluspor 1 1 0 0 1 0 3 +1
    7 Karacabey Belediyespor 1 0 0 1 1 1 1 0
    8 Kastamonuspor 1 0 0 1 1 1 1 0
    9 Kırklarelispor 1 0 0 1 1 1 1 0
    10 Sivas Belediyespor 1 0 0 1 1 1 1 0
    11 Tarsus İdman Yurdu 1 0 0 1 1 1 1 0
    12 Van Spor 1 0 0 1 1 1 1 0
    13 Bayburt Özel İdare Spor 0 0 0 0 0 0 0 0
    14 Elazığspor 0 0 0 0 0 0 0 0
    15 Bodrumspor 1 0 1 0 0 1 0 -1
    16 Kırşehir Belediyespor 1 0 1 0 0 1 0 -1
    17 1922 Konyaspor 1 0 1 0 0 1 0 -1
    18 Pendikspor 1 0 1 0 0 2 0 -2
    19 Pazarspor 1 0 1 0 1 4 0 -3
    20 Kardemir Karabükspor 1 0 1 0 0 3 0 -3
    Takım O G M B A Y P AV
    1 1928 Bucaspor 1 1 0 0 3 1 3 +2
    2 Fatsa Belediyespor 1 1 0 0 2 0 3 +2
    3 Artvin Hopaspor 1 1 0 0 2 1 3 +1
    4 Çankaya FK 1 1 0 0 1 0 3 +1
    5 Diyarbekirspor 1 1 0 0 1 0 3 +1
    6 Arnavutköy Belediye 1 0 0 1 2 2 1 0
    7 Belediye Derincespor 1 0 0 1 2 2 1 0
    8 Kemerspor 2003 1 0 0 1 1 1 1 0
    9 Payasspor 1 0 0 1 1 1 1 0
    10 Yeşilyurt Belediyespor 1 0 0 1 1 1 1 0
    11 1877 Alemdağspor 1 0 0 1 1 1 1 0
    12 Edirnespor 1 0 1 0 1 2 0 -1
    13 Kızılcabölükspor 1 0 1 0 0 1 0 -1
    14 Manisaspor 1 0 1 0 0 1 0 -1
    15 Ofspor 1 0 1 0 1 3 0 -2
    16 Nevşehir Belediyespor 1 0 1 0 0 2 0 -2
    Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
     25/09/2020 Fatih Karagümrük vs Başakşehir FK
     26/09/2020 Kayserispor vs BB Erzurumspor
     26/09/2020 Göztepe vs Gaziantep FK
     26/09/2020 Hatayspor vs Kasımpaşa
     26/09/2020 Trabzonspor vs Yeni Malatyaspor
     27/09/2020 Çaykur Rizespor vs Alanyaspor
     27/09/2020 Konyaspor vs Beşiktaş
     27/09/2020 Sivasspor vs MKE Ankaragücü
     27/09/2020 Galatasaray vs Fenerbahçe
     28/09/2020 Antalyaspor vs Denizlispor
    Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
     25/09/2020 Adanaspor vs Ankara Keçiörengücü
     26/09/2020 Ümraniyespor vs İstanbulspor
     26/09/2020 Akhisarspor vs Balıkesirspor
     26/09/2020 Bursaspor vs Giresunspor
     27/09/2020 Bandırmaspor vs Samsunspor
     27/09/2020 Ankaraspor vs Adana Demirspor
     27/09/2020 Altay vs Eskişehirspor
     28/09/2020 Boluspor vs Altınordu
     28/09/2020 Menemenspor vs Tuzlaspor
    Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
     26/09/2020 Elazığspor vs Serik Belediyespor
     26/09/2020 Pazarspor vs Tarsus İdman Yurdu
     26/09/2020 Sivas Belediyespor vs Bayburt Özel İdare Spor
     26/09/2020 Van Spor vs Kırklarelispor
     26/09/2020 Başkent Akademi FK vs Turgutluspor
     26/09/2020 Kırşehir Belediyespor vs Etimesgut Belediyespor
     26/09/2020 Bodrumspor vs Kastamonuspor
     26/09/2020 Karacabey Belediyespor vs 1922 Konyaspor
     26/09/2020 Pendikspor vs Kardemir Karabükspor
     26/09/2020 Sakaryaspor vs Eyüpspor
    Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
     25/09/2020 Çankaya FK vs Yeşilyurt Belediyespor
     26/09/2020 Fatsa Belediyespor vs Kızılcabölükspor
     26/09/2020 Ofspor vs 1877 Alemdağspor
     26/09/2020 Kemerspor 2003 vs Artvin Hopaspor
     26/09/2020 Payasspor vs Arnavutköy Belediye
     26/09/2020 Belediye Derincespor vs Manisaspor
     26/09/2020 Edirnespor vs Nevşehir Belediyespor
     26/09/2020 Diyarbekirspor vs 1928 Bucaspor
    HABER ARŞİVİ
    YUKARI