Özel okullarda finansman sıkıntısı

 Tarih: 15-12-2019 08:54:37
Özel okulların plansız şekilde arttığını vurgulayan uzmanlar, çok sayıda okulu aynı sonun beklediğine işaret ediyor.
Özel okullarda finansman sıkıntısı

Doğa Koleji'nde öğretmen maaşlarının üç aydır ödenmediğinin ortaya çıkmasının ardından gözler Türkiye'de sayıları oldukça artan özel okullara çevrildi.

Doğa Koleji'nde maaşlarını alamayan öğretmenler ders boykotu yapmış, çocukları mağdur olan veliler ise yetkililerin çözüm bulması için eylemler düzenlemişti. Milli Eğitim Bakanlığı da okulun kapanması durumunda olası mağduriyetleri önlemek için öğrencilerin özel veya resmi okullara nakledileceğini duyurmuştu.

Doğa Koleji Yönetim Kurulu Başkanı Vedat Saçaklıoğlu, mali borçları nedeniyle finansal sıkıntı yaşayan okulun devri için son aşamaya gelindiğini, konuyla ilgili bugün açıklama yapılacağını duyurdu. Doğa Koleji adında 51 ilde toplam 411 özel okul bulunuyor. Ancak mali zorluklar anlamında Doğa Koleji örneğinin tek olmadığı, çok sayıda özel okulun risk altında bulunduğu belirtiliyor.

12 binin üzerinde özel okul var

Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından "Milli Eğitim İstatistikleri-Örgün Eğitim 2018-2019" verilerine göre Türkiye genelinde 12 bin 809 özel okul bulunuyor. Bu okullarda 1 milyon 440 bin 577 öğrenci okurken, 169 bin 740 öğretmen görev yapıyor.

Eğitim ve Bilim Emekçileri Sendikası (Eğitim Sen) Genel Başkanı Feray Aytekin Aydoğan, 2012-2013'te yapılan 4+4+4 düzenlemesiyle birlikte "özel öğrenim teşvikleri" verildiğine ve teşviklerin özel okul sayısını artırdığına dikkat çekiyor.

Eğitim Sen'e göre özel ilköğretim (ilkokul+ortaokul) sayısı 4+4+4 öncesine göre yüzde 375, öğrenci sayısı yüzde 95 arttı. Aynı dönemde özel lise sayısı yüzde 340; özel liseye giden öğrenci sayısı da yüzde 400 artarken, özel mesleki ve teknik lise sayısı yüzde 850; öğrenci sayısı yüzde 250 artış gösterdi.

"Apartmanlar okul oldu"

Aydoğan, "Özel okul sayısı o kadar plansız şekilde artırıldı ki, okul diyemeyeceğimiz apartmanlar, apartman daireleri özel okul haline getirildi. Doğa Kolejli ile ilgili yaşananlar, tüm bu plansızca gelişen sürecin bir devamı. Bunun artacağını, Doğa okullarıyla sınırlı kalmayacağını düşünüyoruz" diyor.

Milli Eğitim Bakanlığı tarafından her yıl özel okullarda okuyan öğrencilere eğitim ve öğretim desteği veriliyor. Aydoğan, 2019'un ilk 6 ayında özel okullara 2 buçuk milyar lira kaynak aktarıldığına dikkat çekiyor.

Eğitim Politikası Uzmanı Prof. Dr. Esergül Balcı da özel okul sayısındaki artışta verilen teşviklerin etkili olduğu görüşünde. Balcı, "Devlet özel okullara giden öğrenciler için bu okullara para ödüyor. Bu da cazip geliyor. Özellikle iktidara yakın iş adamları ve tarikatlar eğitim sektörüne yatırım yapıyor. 'Nasılsa devlet parayı veriyor' yaklaşımı hakim. Ancak bu müteahhit eğitimciler devletten aldıkları parayı inşaat sektörüne yatırdılar. İnşaat sektörü çökünce, her biri birer işletme olan özel okullar da çöktü" diyor.

Kamunun payı düşüyor

Özel okullara teşvik verilirken, eğitime ayrılan kamusal kaynaklar da azalıyor.

Eğitim Sen Genel Başkanı Aydoğan, "Devlet okullarına zorunlu ihtiyaçları için bile kaynak ayrılmazken, özel okullar kamu kaynakları ile sonuna kadar destekleniyor. Öğrenci ve veliler bu şekilde özel okullara yönlendiriliyor. MEB'in 2019-2023 yıllarını kapsayan Stratejik Planı’na göre bu durumun artarak sürdürüleceği anlaşılıyor" diyor.

MEB'in 2019-2023 Stratejik Planı’na göre özel öğretimin payı eğitim kademelerine göre okul öncesinde 2012'deki 6.18'den 2023'te 16.2'ye, ilkokulda 2.77'den 5.1'e, ortaokulda 3.51'den 6.5'e, ortaöğretimde 3.62'den 13.5'e yükselecek. Şu an yüzde 3.23 olan bütçe dışı kaynakların MEB bütçesine oranının da 2023 yılında yüzde 10'a çıkarılması hedefleniyor. Aydoğan'a göre bu hedef, 'eğitim finansmanın çeşitlendirilmesi' adı altında bütçe içindeki kamu payının azaltılacağı, bütçe yükünün ciddi anlamda okulların, dolayısıyla öğrenci ve velilerin sırtına bineceği anlamına geliyor.

Merkezi bütçede de eğitime ayrılan payın azaldığını ifade eden Prof. Dr. Esergül Balcı, bu durumun, eğitimde özelleştirmeyi hedefleyen kapsamlı bir planın parçası olduğunu vurguluyor.

2019 yılında 113 milyar 813 milyon TL olan MEB bütçesi 2020 yılı için 125 milyar 397 milyon TL olarak belirlendi. MEB bütçesinin merkezi yönetim bütçesine oranı 2019'da yüzde 11.84 iken, 2020 için yüzde 11.45'e geriledi.

MEB bütçesinden eğitim yatırımlarına ayrılan pay ise 2002 yılında yüzde 17.18 iken, 2019'da yüzde 4.88'e geriledi. 2020 için ise bu oran daha da düşerek yüzde 4.65'e indirildi.

"Basit bir denklem"

Eğitimin kamusal bir zorunluluk olduğunu vurgulayan Balcı, "Devlet eğitimden kısınca, yoksul aileler çocuklarını ya imam hatiplere ya da tarikat okul ve yurtlarına göndermek zorunda kaldılar. Çocuklarını imam hatiplere ya da tarikat okullarına göndermek istemeyen orta ve orta üst gelir grubu ise özel okulları tercih ettiler. Aslında bu kadar basit bir denklem söz konusu" diye konuşuyor.

Feray Aydoğan da 4+4+4 eğitim sisteminin ardından anne babaların bütçelerini zorlayarak özel okulları tercih ettiğini belirtiyor. Aydoğan, "Milli Eğitim Bakanlığı, okullaşma politikasını akademik liseler doğrultusunda sürdürmüyor. Oysa ailelerin talebi bu yönde. Dolayısıyla istediği okullara yerleştirilemeyen öğrenciler özel okulları tercih ediyor. Aileler bunun için krediler çekerek çok büyük bütçeler ayırmak zorunda kalıyor" diyor.

Peki devletin önemli oranda teşvik verdiği özel okullar niçin finansal zorluklar yaşıyor? Esergül Balcı’ya göre sorun, verilen teşviklerin amaç dışı kullanılmasından kaynaklanıyor.

"Çoğuna devlet el koyacak"

Balcı, "Devlet öğrencilerin parasını ödüyor. Özel okul sahipleri ise parayı başta inşaat olmak üzere farklı rant alanlarına kaydırıyor. Buna ilişkin doğru bir düzenleme ve denetleme de olmadığı için sistem çöküyor. Bazı düzenli eğitim kurumları haricindeki çoğu özel okula hatta vakıf üniversitesine devletin el koymak zorunda kaldığını göreceğiz. Belki bu sömestr belki 2020-2021 eğitim öğretim yılında" diyor.

Öte yandan özel okullar, öğretmenler açısından da sorunlar içeriyor.

Doğa Koleji'nde maaşlarını alamayan öğretmenlere dikkat çeken Eğitim Sen Başkanı Aydoğan, bunun yaygın bir sorun olduğu görüşünde. Atanamayan öğretmenler konusunun bazı özel okul sahipleri tarafından kullanılan bir süreç haline geldiğini söyleyen Aydoğan, bu okullarda öğretmenlerin çok düşük ücretlerle, esnek çalışma koşullarıyla ve güvencesiz çalıştığını, bu şekilde çalıştıkları için de öğretmenlerin ciddi mobbing yaşadığını belirtiyor.

 

  Editör: Adnan Korkmaz   Kaynak: Haber Merkezi
  YORUMLAR 0 Yorum YORUM YAP
Bu Haber'e ilk yorum yapan siz olun.
  FACEBOOK YORUM
Yorum
  DİĞER EĞİTİM Haberleri
BİZİ TAKİP EDİN
  • Tüm Anketler
    KAYSERİ CHP' DE HANGİ ADAYI İL BAŞKANI OLARAK GÖRMEK İSTERSİNİZ?
    ŞANS OYUNLARI
    PUAN DURUMU
    Takım O G M B A Y P AV
    1 Sivasspor 19 12 2 5 38 18 41 +20
    2 Fenerbahçe 19 11 4 4 38 21 37 +17
    3 İstanbul Başakşehir 19 10 3 6 36 20 36 +16
    4 Trabzonspor 18 10 3 5 41 19 35 +22
    5 Alanyaspor 19 10 4 5 38 18 35 +20
    6 Galatasaray 19 9 4 6 28 16 33 +12
    7 Beşiktaş 19 9 7 3 29 26 30 +3
    8 Göztepe 19 8 6 5 24 21 29 +3
    9 Yeni Malatyaspor 18 6 6 6 33 26 24 +7
    10 Gaziantep FK 19 6 7 6 26 31 24 -5
    11 Çaykur Rizespor 19 7 9 3 20 28 24 -8
    12 Denizlispor 19 6 9 4 20 28 22 -8
    13 Gençlerbirliği 19 5 8 6 29 34 21 -5
    14 Konyaspor 19 4 9 6 16 27 18 -11
    15 Antalyaspor 19 4 10 5 18 36 17 -18
    16 Kasımpaşa 19 4 12 3 27 42 15 -15
    17 MKE Ankaragücü 19 2 10 7 16 36 13 -20
    18 Kayserispor 19 2 12 5 18 48 11 -30
    Takım O G M B A Y P AV
    1 Hatayspor 19 12 3 4 28 15 40 +13
    2 BB Erzurumspor 19 10 5 4 22 15 34 +7
    3 Bursaspor 19 11 5 3 28 23 33 +5
    4 Keçiörengücü 19 7 4 8 15 11 29 +4
    5 Menemenspor 19 8 7 4 21 23 28 -2
    6 Akhisarspor 19 7 5 7 21 18 28 +3
    7 Adana Demirspor 19 7 5 7 31 20 28 +11
    8 Ümraniyespor 19 8 7 4 30 28 28 +2
    9 Altay 19 7 6 6 23 20 27 +3
    10 Giresunspor 19 7 6 6 22 24 27 -2
    11 Fatih Karagümrük 19 6 7 6 24 26 24 -2
    12 Balıkesirspor 19 6 7 6 18 20 24 -2
    13 İstanbulspor 19 4 7 8 27 28 20 -1
    14 Altınordu 19 4 7 8 20 25 20 -5
    15 Osmanlıspor FK 19 5 9 5 20 26 17 -6
    16 Adanaspor 19 2 9 8 18 28 14 -10
    17 Boluspor 19 2 9 8 16 27 14 -11
    18 Eskişehirspor 19 5 10 4 24 31 10 -7
    Takım O G M B A Y P AV
    1 Samsunspor 20 15 1 4 46 7 49 +39
    2 Manisa FK 20 14 1 5 53 18 47 +35
    3 Sancaktepe Bld 20 11 5 4 33 17 37 +16
    4 Hekimoğlu Trabzon 20 11 6 3 34 30 36 +4
    5 Çorum FK 20 11 8 1 30 25 34 +5
    6 İnegölspor 20 9 7 4 32 21 31 +11
    7 Afjet Afyonspor 20 9 7 4 31 22 31 +9
    8 Sarıyer 20 8 6 6 25 22 30 +3
    9 Zonguldak Kömürspor 20 7 6 7 25 24 28 +1
    10 Tarsus İdman Yurdu 20 9 10 1 29 29 28 0
    11 Pendikspor 20 7 8 5 24 25 26 -1
    12 Hacettepe Spor 20 8 10 2 26 36 26 -10
    13 Kırklarelispor 20 5 7 8 16 25 23 -9
    14 1922 Konyaspor 20 6 11 3 24 32 21 -8
    15 Amed Sportif 20 5 9 6 15 31 21 -16
    16 Başkent Akademi FK 20 5 12 3 24 30 18 -6
    17 Gümüşhanespor 20 5 12 3 22 34 18 -12
    18 Şanlıurfaspor 20 0 19 1 5 66 14 -61
    Takım O G M B A Y P AV
    1 68 Aksaray Belediyespor 20 11 3 6 33 15 39 +18
    2 Artvin Hopaspor 20 10 2 8 32 13 38 +19
    3 Serik Belediyespor 20 11 4 5 35 21 38 +14
    4 24Erzincanspor 20 10 3 7 26 14 37 +12
    5 Buca FK 20 9 6 5 26 25 32 +1
    6 Çatalcaspor 20 7 3 10 30 20 31 +10
    7 Karaköprü Belediyespor 20 7 5 8 17 15 29 +2
    8 Sultanbeyli Bld. 20 7 6 7 24 19 28 +5
    9 Düzcespor 20 7 6 7 16 16 28 0
    10 Silivrispor 20 6 6 8 25 23 26 +2
    11 52 Orduspor FK 20 4 3 13 14 13 25 +1
    12 Erzin Spor Kulübü 20 5 6 9 23 22 24 +1
    13 Çankaya FK 20 6 8 6 21 25 24 -4
    14 Kızılcabölükspor 20 5 7 8 27 27 23 0
    15 Şile Yıldızspor 20 5 8 7 14 17 22 -3
    16 Yomraspor 20 4 8 8 20 26 20 -6
    17 Tokatspor 20 1 16 3 12 42 6 -30
    18 Manisaspor 20 1 16 3 14 56 0 -42
    Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
     31/01/2020 İstanbul Başakşehir vs Gençlerbirliği
     01/02/2020 Antalyaspor vs Konyaspor
     01/02/2020 Çaykur Rizespor vs Beşiktaş
     01/02/2020 Trabzonspor vs Fenerbahçe
     02/02/2020 MKE Ankaragücü vs Kasımpaşa
     02/02/2020 Alanyaspor vs Yeni Malatyaspor
     02/02/2020 Gaziantep FK vs Sivasspor
     02/02/2020 Galatasaray vs Kayserispor
     03/02/2020 Denizlispor vs Göztepe
    Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
     31/01/2020 Adanaspor vs Osmanlıspor FK
     01/02/2020 Keçiörengücü vs Adana Demirspor
     01/02/2020 Boluspor vs BB Erzurumspor
     01/02/2020 Menemenspor vs Fatih Karagümrük
     02/02/2020 Hatayspor vs Giresunspor
     02/02/2020 Altınordu vs Akhisarspor
     02/02/2020 Balıkesirspor vs Altay
     02/02/2020 Bursaspor vs Eskişehirspor
     03/02/2020 İstanbulspor vs Ümraniyespor
    Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
     01/02/2020 Ankara Demirspor vs Uşak Spor
     01/02/2020 Eyüpspor vs Kardemir Karabükspor
     02/02/2020 Bayburt Özel İdare Spor vs Bandırmaspor
     02/02/2020 Elazığspor vs Kırşehir Belediyespor
     02/02/2020 Sivas Belediyespor vs Ergene Velimeşe
     02/02/2020 Van Spor vs Bodrumspor
     02/02/2020 Etimesgut Belediyespor vs Kahramanmaraşspor
     02/02/2020 Kastamonuspor vs Niğde Anadolu FK
     02/02/2020 Sakaryaspor vs Tuzlaspor
    Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
     01/02/2020 Buca FK vs 24Erzincanspor
     01/02/2020 Çankaya FK vs Şile Yıldızspor
     01/02/2020 Silivrispor vs 68 Aksaray Belediyespor
     02/02/2020 Karaköprü Belediyespor vs Manisaspor
     02/02/2020 52 Orduspor FK vs Yomraspor
     02/02/2020 Düzcespor vs Erzin Spor
     02/02/2020 Serik Belediyespor vs Çatalcaspor
     02/02/2020 Sultanbeyli Bld. vs Kızılcabölükspor
     02/02/2020 Tokatspor vs Artvin Hopaspor
    HABER ARŞİVİ
    YUKARI