Büyük Önder Atatürk'ün ebediyete intikalinin 82'nci yılı

 Tarih: 10-11-2020 09:15:10   Güncelleme: 10-11-2020 09:29:10
Askeri ve siyasi dehasıyla Türk ve dünya tarihine adını altın harflerle yazdıran Mustafa Kemal Atatürk, 10 Kasım 1938'de Dolmabahçe Sarayı'nda saat 9'u 5 geçe hayata gözlerini yumdu.
Büyük Önder Atatürk'ün ebediyete intikalinin 82'nci yılı
  HABER VİDEOSU

Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu ve önderi Mustafa Kemal Atatürk, 57 yıllık yaşamında milletinin ve vatanının bağımsızlığı için girdiği her mücadeleyi askeri ve siyasi dehasıyla zaferle taçlandırdı.

Büyük Önder Atatürk, 1881'de Selanik'te dünyaya geldi. Annesi Zübeyde Hanım'ın arzusu doğrultusunda ilköğrenimine Hafız Mehmet Efendi'nin mahalle mektebinde başlayan Atatürk, daha sonra babası Ali Rıza Efendi'nin isteği ile geçtiği Şemsi Efendi Mektebinde ilkokulu bitirdi.

Ortaokul eğitimi için gittiği Selanik Mülkiye Rüştiyesinden kendi isteğiyle ayrılan Atatürk, öğrenimini Selanik Askeri Rüştiyesinde sürdürdü. Bu okulda matematik öğretmenliği yapan Yüzbaşı Mustafa Efendi, Atatürk'ü sınıftaki diğer Mustafalar'dan ayırmak için üstün yetenekli öğrencisine ikinci ad olarak "Kemal" ismini koydu.

Mustafa Kemal, Selanik Askeri Rüştiyesini bitirdikten sonra Manastır Askeri İdadisinden ikincilikle mezun oldu. Askeri öğreniminin yanında yabancı dil eğitimi de alan Atatürk, yazları izinli döndüğü Selanik'te Fransızca dersleri gördü.

Daha sonra İstanbul'a gelerek 1899'da girdiği Harp Okulu'nu 1902'de teğmen rütbesiyle bitiren Atatürk, Harp Akademisinden de 1905'te kurmay yüzbaşı rütbesiyle mezun oldu.

Atatürk, kurmaylık stajı için, 1905'te Şam'da 5. Ordu emrine atandı. Suriye bölgesindeki üstün hizmetleri nedeniyle Beşinci Rütbe'den Mecidi Nişanı verilen Atatürk, 1907'de merkezi Makedonya'nın Manastır şehrinde bulunan 3. Ordu Karargahı'na atandı. Atatürk, 3. Ordu Karargahı'nın Selanik'teki kurmay şubesinde görevlendirildi.

Mustafa Kemal Atatürk, Manastır ve Selanik'te görevliyken 1909'da İstanbul'daki 31 Mart Vakası'nı bastıran Hareket Ordusu'nda görev yaptı.  

1910'da Arnavutluk'taki isyanı bastırmak için düzenlenen harekatta da görevlendirilen Atatürk, İtalya'nın 1911'de Trablusgarp'a asker çıkarması üzerine Tobruk'a gönderildi.

Tobruk ve Derne'de Türk kuvvetlerini başarıyla yönettikten sonra binbaşı rütbesiyle 1912-1913 yıllarında Balkan Savaşı'na katılan Atatürk, Edirne'yi Bulgaristan'dan geri alan kolorduda görev yaptı.

Çanakkale'de üstün başarı

Atatürk, 1913'te Sofya'da ataşeliğe atandı. Ataşe olarak görev yaptığı sırada, Birinci Dünya Savaşı'nın başlaması üzerine Atatürk, Başkomutanlık Vekaleti'ne müracaat ederek cephede görev almak istedi.

Kendisine "Sizin için orduda her zaman bir görev vardır. Ancak Sofya Ataşemiliterliği'ni daha önemli gördüğümüzden sizi orada bırakıyoruz." cevabının verilmesi üzerine Büyük Önder, Başkomutan Vekili Enver Paşa'ya şu mektubu yazdı:

"Vatanın müdafaasına ait faal vazifelerden daha mühim ve yüce bir vazife olamaz. Arkadaşlarım muharebe cephelerinde, ateş hatlarında bulunurken ben, Sofya'da ataşemiliterlik yapamam. Eğer birinci sınıf subay olmak liyakatinden mahrumsam, kanaatiniz bu ise, lütfen açık söyleyiniz."

Bunun üzerine Atatürk, 1915'te Esat Paşa komutasındaki 3. Kolordu'ya bağlı Tekirdağ'da oluşturulacak 19. Tümen Komutanlığına atandı.

Gelibolu Yarımadası'na asker çıkaran ve Conkbayırı'na ilerleyen düşman birlikleri Atatürk'ün komutasındaki 19. Tümen kuvvetlerinin taarruzuyla geri çekildi. Atatürk, "Anafartalar kahramanı" olarak ün kazandı.

Atatürk, Conkbayırı taarruzu sırasında göğsüne isabet eden şarapnel parçasının göğüs cebindeki saati parçalayarak dönmesi sonucu mutlak bir ölümden kurtuldu.

Doğu Cephesi'nde 16. Kolordu Komutanlığına atanan Atatürk, 1916'da Rus saldırılarını durdurarak Bitlis ve Muş'u düşmandan geri aldı ve bu cephede generalliğe terfi etti.

1917'de Filistin ve Suriye'de görevli 7'nci Ordu Komutanlığı'na atanan Atatürk, aynı yıl Veliaht Vahdettin ile Almanya'ya giderek Alman Genel Karargahı ve Alman savaş cephelerinde incelemelerde bulundu.

1918'de yeniden görevlendirildiği Suriye cephesinde 7'nci Ordu Komutanıyken, Birinci Dünya Savaşı'nın sona ermesiyle imzalanan Mondros Ateşkes Antlaşması'ndan sonra İstanbul'a döndü. Ülkeyi düşman işgalinden kurtarmak amacını gizli tutarak, Ordu Müfettişliği görevi ile İstanbul'dan ayrıldı. 

Tam bağımsızlığa giden ilk adım

Karadeniz yoluyla 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıkan Mustafa Kemal, 22 Haziran 1919'da Amasya Genelgesi'ni yayımladı. Türk milletine, "Vatanın bütünlüğünün ve milletin bağımsızlığının tehlikede olduğunu, azim ve kararlılıkla vatanın kurtarılması için Sivas'ta bir kongre toplanacağını" bildirdi. Ayrıca Osmanlı Hükümeti'nin verdiği görevden ve askerlikten istifa ederek, 23 Temmuz 1919'da Erzurum'da, 4 Eylül 1919'da Sivas'ta toplanan kongrelerin başkanlığını yaptı.

Bu kongrelerde, "Düşman işgaline karşı milletin vatanı savunacağı, bu amaçla geçici bir hükümetin kurulacağı ve bir milli meclisin toplanacağı, manda ve himayenin kabul edilmeyeceği" kararları alındı ve açıklandı.

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), onun çabalarıyla 23 Nisan 1920'de Ankara'da tarihi görevine başladı. Mustafa Kemal Atatürk, Meclis ve Hükümet Başkanı seçildi.

TBMM açılmadan 17 gün önce, 6 Nisan 1920'de, Mustafa Kemal Atatürk'ün talimatıyla Anadolu Ajansı (AA) kuruldu. "Türkiye'nin sesini dünyaya duyurmak" amacıyla kurulan AA, TBMM'nin çıkardığı ilk yasaları duyurdu, Milli Mücadele'nin ve Kurtuluş Savaşı'nın her aşamasına tanıklık etti.

TBMM açılarak milli bir hükümet kurulmasına rağmen Osmanlı Hükümeti ile İtilaf Devletleri arasında 10 Ağustos 1920'de Sevr Antlaşması imzalandı.

Büyük Önder Atatürk, United Telegraph gazetesi muhabirine yaptığı açıklamada, Sevr Antlaşması'nı tanımadıklarını vurgulayarak, "Siyasi, adli, iktisadi ve mali bağımsızlığımızı imhaya ve neticede yaşama hakkımızı inkara ve kaldırmaya yöneltilmiş Sevr Antlaşması bizce mevcut değildir." ifadelerini kullandı.

TBMM tarafından Osmanlı Hükümeti ile İtilaf Devletleri arasında imzalanan Sevr Antlaşması'nın kabul edilmediği dünyaya duyuruldu. 

Yunan Ordusu bozguna uğratıldı

İtilaf Devletleri'nin yardımıyla İzmir'i işgal eden Yunan kuvvetlerinin ilerlemesi, 1921'de Birinci ve İkinci İnönü savaşlarıyla durduruldu.

Yunan ordusunun 23 Ağustos 1921'de yeniden taarruz etmesiyle Sakarya Meydan Muharebesi başladı. Atatürk, birliklere, "Savunma hattı yoktur, savunma sathı vardır. O satıh bütün vatandır. Vatanın her karış toprağı vatandaşın kanıyla ıslanmadıkça terk olunamaz." emrini verdi.

Yunan ordusu bozguna uğratılarak, Başkomutan Mustafa Kemal Paşa'nın yönettiği Türk ordusu, Sakarya Meydan Muharebesi'ni zaferle sonuçlandırdı. 22 gün süren bu savaşta Yunan ordusu ağır kayıplara uğratıldı. Bu zafer nedeniyle Mustafa Kemal Atatürk'e, TBMM tarafından "Mareşal" rütbesi ve "Gazi" unvanı verildi.

Sakarya Zaferi'nin ardından 13 Ekim 1921'de Kafkas Cumhuriyetleri ile Kars Antlaşması, 20 Ekim 1921'de Fransızlarla Hatay haricinde bugünkü Türkiye sınırının çizildiği Ankara Antlaşması imzalandı.

Atatürk'ün komutanlığında Türk ordusu, vatanı düşman işgalinden kurtarmak için 26 Ağustos 1922'de karşı saldırıya geçerek Büyük Taarruz'u başlattı.

Mustafa Kemal Paşa'nın yönettiği 30 Ağustos 1922'deki Dumlupınar (Başkomutan) Meydan Muharebesi'nde Türk ordusu, Yunan ordusunun büyük kısmını yok etti. Bozguna uğrayarak kaçan düşman kuvvetlerini izleyen Türk ordusu, 9 Eylül 1922'de İzmir'e girdi.

Anadolu'yu düşman istilasından kurtaran büyük askeri zaferlerin ardından 11 Ekim 1922'de Mudanya Ateşkes Antlaşması imzalandı ve İtilaf Devletleri işgal ettikleri Türk topraklarından çekildi. 

Lozan Antlaşması

İsmet İnönü başkanlığındaki Türkiye heyeti ile İngiltere, Fransa, İtalya, Japonya, Yunanistan, Romanya ve Yugoslavya arasında 24 Temmuz 1923'te Lozan Antlaşması imzalandı.

Büyük Önder, Lozan Antlaşması'na ilişkin, "Bu antlaşma, Türk milleti aleyhine, asırlardan beri hazırlanmış ve Sevr Antlaşması'yla tamamlandığı zannedilmiş büyük bir suikastın yıkılışını ifade eder bir vesikadır." değerlendirmesinde bulundu.

Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk Cumhurbaşkanı

Kurtuluş Savaşı'nın ardından TBMM tarafından 29 Ekim 1923'te Cumhuriyet ilan edilirken, Mustafa Kemal Atatürk de cumhurbaşkanı seçildi. 1938'deki ölümüne dek arka arkaya 4 kez cumhurbaşkanı seçilen Atatürk, bu görevi en uzun süre yürüten Cumhurbaşkanı oldu.

Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk'e 14 Haziran 1926'da İzmir'de yapılması planlanan suikast girişimi engellendi. Suikast girişiminin elebaşları İzmir'de tutuklandı.

Büyük Önder, suikast girişimine ilişkin Anadolu Ajansı'na yaptığı açıklamada, "Alçak girişimin benim şahsımdan ziyade mukaddes Cumhuriyetimize ve onun dayandığı yüksek ilkelerimize yönelmiş bulunduğuna şüphe yoktur. Benim naçiz vücudum bir gün elbet toprak olacaktır fakat Türkiye Cumhuriyeti ilelebet payidar kalacaktır." değerlendirmesinde bulundu.

Gazi Mustafa Kemal'e, 24 Kasım 1934'te 2587 sayılı Kanunla "Atatürk" soyadı verildi ve bu soyadının başkaları tarafından kullanılması yasaklandı.

Türkiye'nin bölgesinde ve dünyada etkili bir aktör olarak öne çıkmasına katkıda bulundu
Mustafa Kemal Atatürk, 1929 Dünya Ekonomik Bunalımı'nın etkilerini hafifletmek ve ülkenin kalkınmasını hızlandırmak amacıyla 1933'te Beş Yıllık Sanayi Planı'nı başlattı. Aynı dönemde dış politikada da önemli adımlar atıldı; Milletler Cemiyeti'ne girilmesi, Balkan Antantı'nın imzalanması, Montrö Boğazlar Sözleşmesi ve Sadabat Paktı gibi girişimler, Türkiye'nin bölgesinde ve dünyada etkili bir aktör olarak öne çıkmasına katkıda bulundu.

Atatürk, Hatay'ın anavatana katılması için yoğun diplomatik çaba sarf etti ve onun bu amacı, vefatının ardından 1939'da gerçekleşti. 

Yalnızca Türk milletinin Kurtuluş Savaşı'nı başarıyla yöneten bir komutan olarak değil, aynı zamanda gerçekleştirdiği devrimlerle de dahi bir devlet adamı olarak tarihe geçen Mustafa Kemal Atatürk, 57 yıl süren yaşamında, milletinin ve vatanının bağımsızlığı için yılmadan çalıştı ve girdiği her mücadeleden zaferle çıktı.

Askeri ve siyasi dehasıyla Türk ve dünya tarihine adını altın harflerle yazdıran Mustafa Kemal Atatürk, 10 Kasım 1938'de 57 yaşındayken Dolmabahçe Sarayı'nda saat 9'u 5 geçe hayata gözlerini yumdu.

Atatürk'ün vefatı sadece Türkiye'de değil bütün dünyada büyük üzüntüyle karşılanırken, yabancı devlet adamları birçok açıklama yaptı ve mesaj yayımladı.

Atatürk'ün naaşı 10 Kasım 1953'te Anıtkabir'e nakledildi

Atatürk'ün Türk bayrağına sarılı tabutu, Dolmabahçe Sarayı büyük tören salonunda bir katafalk üzerine yerleştirilerek 3 gün süreyle milletin ziyaretine bırakıldı.

Cenaze, daha sonra 20 Kasım 1938'de Ankara'ya getirildi ve 21 Kasım 1938'de büyük törenle Etnografya Müzesi'ndeki geçici kabrine konuldu. Cenaze törenine bütün dünya devletleri özel temsilciler gönderdi. Törende, Çanakkale'de ve diğer muharebelerde Atatürk'e karşı savaşmış yabancı generaller de yer aldı.

Atatürk'ün naaşı, ölümünün 15'inci yılı olan 10 Kasım 1953'te Anıtkabir'e nakledildi. 

  Editör: Adnan Korkmaz   Kaynak: Haber Merkezi
  YORUMLAR Yorum YORUM YAP
Bu Haber'e ilk yorum yapan siz olun.
  FACEBOOK YORUM
Yorum
  DİĞER GÜNDEM Haberleri
BİZİ TAKİP EDİN
  • Tüm Anketler
    Web sitemize Beğendinizmi?
    ŞANS OYUNLARI
    PUAN DURUMU
    Takım O G M B A Y P AV
    1 Beşiktaş 40 26 8 6 89 44 84 +45
    2 Galatasaray 40 26 8 6 80 36 84 +44
    3 Fenerbahçe 40 25 8 7 72 41 82 +31
    4 Trabzonspor 40 19 7 14 50 37 71 +13
    5 Sivasspor 40 16 7 17 54 43 65 +11
    6 Hatayspor 40 17 13 10 62 53 61 +9
    7 Alanyaspor 40 17 14 9 58 45 60 +13
    8 Fatih Karagümrük 40 16 12 12 64 52 60 +12
    9 Gaziantep FK 40 15 12 13 59 51 58 +8
    10 Göztepe 40 13 15 12 59 59 51 0
    11 Konyaspor 40 12 14 14 49 48 50 +1
    12 Başakşehir FK 40 12 16 12 43 55 48 -12
    13 Çaykur Rizespor 40 12 16 12 53 69 48 -16
    14 Kasımpaşa 40 12 18 10 47 57 46 -10
    15 Yeni Malatyaspor 40 10 15 15 49 53 45 -4
    16 Antalyaspor 40 9 14 17 41 55 44 -14
    17 Kayserispor 40 9 17 14 35 52 41 -17
    18 BB Erzurumspor 40 10 20 10 44 68 40 -24
    19 MKE Ankaragücü 40 10 22 8 46 65 38 -19
    20 Gençlerbirliği 40 10 22 8 44 76 38 -32
    21 Denizlispor 40 6 24 10 38 77 28 -39
    Takım O G M B A Y P AV
    1 Adana Demirspor 34 21 6 7 64 27 70 +37
    2 Giresunspor 34 21 6 7 54 25 70 +29
    3 Samsunspor 34 20 4 10 58 30 70 +28
    4 İstanbulspor 34 19 8 7 62 34 64 +28
    5 Altay 34 20 11 3 66 39 63 +27
    6 Altınordu 34 17 8 9 58 45 60 +13
    7 Keçiörengücü 34 17 10 7 49 28 58 +21
    8 Ümraniyespor 34 14 11 9 46 43 51 +3
    9 Tuzlaspor 34 14 15 5 46 53 47 -7
    10 Bursaspor 34 14 16 4 56 57 46 -1
    11 Bandırmaspor 34 12 16 6 48 51 42 -3
    12 Boluspor 34 12 16 6 38 41 42 -3
    13 Balıkesirspor 34 9 17 8 35 53 35 -18
    14 Adanaspor 34 9 18 7 44 55 34 -11
    15 Menemenspor 34 7 14 13 38 62 34 -24
    16 Akhisarspor 34 8 20 6 36 59 30 -23
    17 Ankaraspor 34 6 20 8 33 61 26 -28
    18 Eskişehirspor 34 1 25 8 23 91 8 -68
    Takım O G M B A Y P AV
    1 Eyüpspor 38 28 2 8 82 25 92 +57
    2 Sakaryaspor 38 21 5 12 74 35 75 +39
    3 Kırşehir Belediyespor 38 21 8 9 57 32 72 +25
    4 Kırklarelispor 38 19 6 13 60 32 70 +28
    5 Van Spor 38 21 11 6 59 35 69 +24
    6 Bodrumspor 38 18 11 9 80 48 63 +32
    7 Etimesgut Belediyespor 38 18 13 7 63 36 61 +27
    8 Karacabey Belediyespor 38 15 12 11 52 41 56 +11
    9 Turgutluspor 38 16 16 6 44 56 54 -12
    10 Serik Belediyespor 38 13 11 14 51 48 53 +3
    11 Pendikspor 38 15 16 7 66 53 52 +13
    12 Pazarspor 38 15 18 5 60 64 50 -4
    13 Tarsus İdman Yurdu 38 13 15 10 56 55 49 +1
    14 Bayburt Özel İdare Spor 38 14 18 6 52 61 48 -9
    15 Sivas Belediyespor 38 11 14 13 63 58 46 +5
    16 1922 Konyaspor 38 11 18 9 47 49 42 -2
    17 Kastamonuspor 38 8 18 12 31 58 36 -27
    18 Elazığspor 38 10 22 6 61 90 33 -29
    19 Mamak FK 38 6 26 6 32 121 24 -89
    20 Kardemir Karabükspor 38 1 34 3 16 109 3 -93
    Takım O G M B A Y P AV
    1 Diyarbekirspor 30 20 2 8 43 18 68 +25
    2 1928 Bucaspor 30 20 3 7 58 18 67 +40
    3 Yeşilyurt Belediyespor 30 17 8 5 50 27 56 +23
    4 Ofspor 30 14 5 11 43 31 53 +12
    5 Arnavutköy Belediye 30 13 8 9 40 29 48 +11
    6 Edirnespor 30 12 9 9 34 31 45 +3
    7 Belediye Derincespor 29 10 9 10 38 29 40 +9
    8 Artvin Hopaspor 30 10 11 9 41 44 39 -3
    9 Fatsa Belediyespor 30 10 12 8 22 31 38 -9
    10 Kızılcabölükspor 30 9 11 10 34 33 37 +1
    11 Nevşehir Belediyespor 30 9 14 7 31 31 34 0
    12 Çankaya FK 30 10 16 4 28 48 34 -20
    13 1877 Alemdağspor 30 9 15 6 37 48 33 -11
    14 Antalya Kemerspor 30 7 17 6 27 50 27 -23
    15 Payasspor 29 5 16 8 29 53 23 -24
    16 Manisaspor 30 1 20 9 22 56 12 -34
    Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
     15/08/2021 Adana Demirspor vs Fenerbahçe
     15/08/2021 Altay vs Kayserispor
     15/08/2021 Antalyaspor vs Göztepe
     15/08/2021 Başakşehir FK vs Alanyaspor
     15/08/2021 Beşiktaş vs Çaykur Rizespor
     15/08/2021 Fatih Karagümrük vs Gaziantep FK
     15/08/2021 Giresunspor vs Galatasaray
     15/08/2021 Hatayspor vs Kasımpaşa
     15/08/2021 Sivasspor vs Konyaspor
     15/08/2021 Yeni Malatyaspor vs Trabzonspor
    Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
     15/08/2021 Balıkesirspor vs Boluspor
     15/08/2021 Bursaspor vs Adanaspor
     15/08/2021 Denizlispor vs Bandırmaspor
     15/08/2021 Gençlerbirliği vs Eyüpspor
     15/08/2021 İstanbulspor vs Manisa FK
     15/08/2021 Keçiörengücü vs Altınordu
     15/08/2021 Kocaelispor vs Ümraniyespor
     15/08/2021 Menemenspor vs BB Erzurumspor
     15/08/2021 Tuzlaspor vs MKE Ankaragücü
    Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
    Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
     01/05/2021 1877 Alemdağspor 0 - 0 Edirnespor
     01/05/2021 Arnavutköy Belediye 0 - 0 Diyarbekir Spor
     01/05/2021 Manisaspor 1 - 2 Ofspor
     01/05/2021 Artvin Hopaspor 1 - 0 Fatsa Belediyespor
     01/05/2021 Kızılcabölükspor 0 - 1 Yeşilyurt Belediyespor
     01/05/2021 Nevşehir Belediyespor 1 - 2 Çankaya FK
     01/05/2021 1928 Bucaspor 3 - 0 Antalya Kemerspor
     25/04/2021 Ofspor 0 - 0 Arnavutköy Belediye
    HABER ARŞİVİ
    GAZETEMİZ
    YUKARI